Vefatının 112. Yılında Şiblî Nu‘mânî’yi Anıyoruz

18 Kasım 2026 Çarşamba
Vefatının 112. Yılında Şiblî Nu‘mânî’yi Anıyoruz

Vefatının 112. Yılında Şiblî Nu‘mânî’yi Anıyoruz

Hint alt kıtasının yetiştirdiği büyük âlim ve tarihçi Şiblî Nu‘mânî, 18 Kasım 1914'te A‘zamgarh’ta vefat etti. Asıl adı Muhammed’dir. İmâm-ı Âzam’a nisbetle “Nu‘mânî” nisbesiyle tanındı ve “Mevlânâ Şiblî” diye de anıldı.

A‘zamgarh’a bağlı Bindûl’de doğdu. İslâmî ilimleri, Arap ve Fars edebiyatını dönemin önde gelen hocalarından okudu. 1882'de Seyyid Ahmed Han’ın Aligarh’ta kurduğu Mohammadan Anglo-Oriental College’da Arapça hocalığına başladı. Burada geçirdiği on altı yıl, onun düşünce dünyasının şekillenmesinde belirleyici oldu. Tarihe olan ilgisi onu İslâm dünyasının büyük kütüphanelerine götürdü. İstanbul, Suriye ve Mısır’da araştırmalar yaptı. İstanbul’da Sultan II. Abdülhamid tarafından kabul edildi ve Mecîdî nişanıyla ödüllendirildi. Osmanlı hilâfetini destekleyen yazılar yazdı ve konferanslar verdi.

Nedvetü’l-ulemâ’nın kuruluşunda yer aldı, “şemsü’l-ulemâ” unvanını aldı. Hayatının son yılında A‘zamgarh’ta Dârülmusannifîn’i kurdu ve evini ile kitaplarını bu kuruma bağışladı. Öğrencileri Hamîdüddin Ferâhî ve Seyyid Süleyman Nedvî’nin emanet aldığı bu kurum, alt kıtada İslâmî araştırmaların en önemli merkezlerinden biri oldu.

Şiblî, Hint alt kıtasında yetişen ilk modern Müslüman tarihçi kabul edilir. Geleneksel tarih anlayışını modern tarihçilikle birleştirdi ve İslâm kültürünün yeniden ihyasını düşüncesinin merkezine koydu. el-Me’mûn, Sîret-i Nu‘mân, ‘Ömer el-Fârûk, Sevânih-i Mevlânâ-yı Rûm, Şi‘rü’l-‘Acem ve Seyyid Süleyman Nedvî’nin tamamladığı Sîretü’n-nebî en tanınmış eserleri arasındadır. Sîretü’n-nebî, Ömer Rıza Doğrul’un tercümesiyle İslâm Tarihi: Asr-ı Saâdet adıyla Türkçeye de kazandırılmıştır.

Hint Alt Kıtası Araştırmaları Merkezi (HAKAMER) olarak Şiblî Nu‘mânî’yi vefatının 112. yılında rahmet ve minnetle anıyoruz.

BİZDEN HABERLER

HAKAMER GÜNCEL HABERLER
tanıtım filmi