HİNT ALT KITASI TAKVİMİ
ÖNEMLİ ŞAHSİYETLER - ÖNEMLİ OLAYLAR
22 Ocak
Sevdâsıyla Ve Başarılarıyla Destanlaşan Büyük Bâbürlü Sultanı
(1592-1666)
Babürlü İmparatoru Şah Cihan, 5 Ocak 1592'de Lahor'da dünyaya geldi. Asıl adı Hürrem’dir. Cihângîr’in üçüncü oğlu olup annesi Racpût Prensesi Manmati'dir. Genç yaşlarda geleneksel eğitim alarak yetişti ve özellikle askerî alanda öne çıktı.
İlk önemli faaliyeti, 1024'te (1615) Racpûtlar'a karşı başarıyla tamamladığı Mevar seferi olmuştur. Ardından Ahmednagar Kalesi'ni fethederek babası tarafından "Şah Cihan" unvanını almıştır. 1037’de (1627) Cihangir’in vefatının ardından taht kavgasında kardeşlerine karşı üstün çıkarak “Ebü’l-Muzaffer Şehâbeddin Muhammed Sâhib-kıran” unvanıyla Bâbürlü sultanı oldu. Hükümdarlığı sırasında imparatorluğu güçlendirmek ve genişletmek için çeşitli seferlere liderlik etmiştir. Kandahar’ın fethi, Delhi Sultanlığının genişlemesi, Bengal zaferi gibi önemli başarılarla Babürlü İmparatorluğu'nun sınırlarını genişletmiştir.
Şah Cihan'ın saltanatı, Osmanlılar ile kurmaya çalıştığı iyi ilişkiler, Safevîler'e karşı planladığı Sünnî ittifak girişimi ve diplomatik çabalarıyla öne çıkmaktadır. Saltanatı sırasında devletin güçlenmesini sağlayan Şah Cihan, vergi düzenlemeleri ve toprak düzenlemeleriyle ekonomik istikrarı artırmıştır. Osmanlılar ile olan diplomatik ilişkiler 17. yüzyılın ortalarında yoğunlaşmış ve Bâbürlüler döneminin zirvesini oluşturmuştur. Cesur bir komutan ve vizyon sahibi devlet adamı olarak anılan Şah Cihan, çağının en büyük sultanlarından biri olarak kabul edilmektedir. Ordu ve devletin güçlenmesi, hukuk sisteminin revize edilmesi ve ekonomik büyüme, saltanatının temel özellikleridir.
Ancak başarılarının yanı sıra aile içi anlaşmazlıklar ve taht kavgaları da imparatorluğunu etkilemiştir. Şah Cihan'ın vefatı yaklaşınca dört oğlu arasında başlayan taht mücadelesi, oğlu Evrengzîb'in üstünlüğüyle sonuçlanmıştır. Babasına karşı ayaklanan ve onu Agra Kalesi'ne hapsetmek suretiyle kendi saltanatını ilan eden Evrengzîb, Babürlü İmparatorluğu'nun başına geçmiştir.
Şah Cihan'ın vefatı, 16 Receb 1076'da (22 Ocak 1666) gerçekleşmiş ve Taç Mahal'de hayat arkadaşı Mümtaz Mahal'in yanına defnedilmiştir. Bu büyük hükümdarın saltanatı, Babürlüler'in altın çağı olarak kabul edilirken, onun liderliği altında imparatorluk büyük bir güç kazanmış, hukuki reformlar gerçekleşmiş ve mimari harikalar inşa edilmiştir.
Şah Cihan'ın idaresi, askeri zaferler, toprak genişlemeleri, mimari miras ve diplomasi alanındaki çabalarıyla unutulmaz bir dönemi simgelemektedir.